Khi tiến hành giao thương và xuất khẩu hàng hóa trong khu vực ASEAN, Giấy chứng nhận xuất xứ C/O Form D chính là tấm vé thông hành quan trọng nhất để hàng hóa được hưởng các ưu đãi về thuế quan. Để tấm vé này phát huy hiệu lực, doanh nghiệp bắt buộc phải khai báo chính xác tiêu chí xuất xứ tại Ô số 8.
Trong số các tiêu chí được quy định, "WO" là tiêu chí cốt lõi, mang tính tuyệt đối và minh bạch nhất. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của tiêu chí WO và cách áp dụng chuẩn xác nhất.
1. Bản Chất Của Tiêu Chí "WO" (Wholly Obtained) Là Gì?
"WO" là viết tắt của thuật ngữ tiếng Anh Wholly Obtained, dịch ra là hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ tại nước xuất khẩu.
Hiểu một cách đơn giản và trực diện nhất: Để đạt được tiêu chí này, lô hàng của doanh nghiệp phải được sinh ra, lớn lên, thu hoạch hoặc khai thác hoàn toàn 100% trên lãnh thổ Việt Nam. Yêu cầu mang tính tuyệt đối ở đây là quá trình hình thành sản phẩm không hề có sự pha trộn, hay sử dụng bất kỳ một chút nguyên phụ liệu nào được nhập khẩu từ nước ngoài.
2. Các Mặt Hàng Điển Hình Đạt Tiêu Chí Xuất Xứ Thuần Túy "WO"
Nhờ tính chất "thuần Việt 100%", các mặt hàng nông sản, thủy hải sản chưa qua chế biến sâu hoặc khoáng sản tự nhiên chính là ứng cử viên số một cho tiêu chí này.
-
Nông sản: Trái thanh long được trồng, chăm sóc và thu hoạch trực tiếp tại Bình Thuận.
-
Thủy hải sản: Con cá tra được ươm giống, nuôi dưỡng và đánh bắt tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
-
Khoáng sản: Các loại quặng, than đá,... được khai thác trực tiếp từ lòng đất tại Việt Nam.
Khi xuất khẩu các nhóm hàng này sang các thị trường chung ASEAN như Thái Lan, Singapore hay Malaysia, doanh nghiệp sẽ nghiễm nhiên được điền ký hiệu "WO" vào Ô số 8 trên C/O Form D. Đây là tiêu chí mạnh nhất giúp bộ hồ sơ thông quan trơn tru, vì bản chất nguồn gốc của hàng hóa là không thể chối cãi.
3. Ranh Giới Khắt Khe Của WO Và Những Lỗi Sai Phổ Biến
Tuy minh bạch, nhưng ranh giới của "WO" lại cực kỳ khắt khe. Chỉ một sơ suất nhỏ trong việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào cũng có thể khiến doanh nghiệp mất đi đặc quyền này.
Ví dụ thực tế: Doanh nghiệp sản xuất một chiếc áo từ sợi bông được trồng tại Việt Nam, dệt vải tại Việt Nam và may thành phẩm tại Việt Nam. Chiếc áo đó đạt chuẩn "WO".
Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp đính thêm một chiếc cúc áo hoặc sử dụng sợi chỉ may được nhập khẩu từ Trung Quốc hay Hàn Quốc, toàn bộ lô hàng sẽ lập tức mất đi tiêu chí "WO".
Khi đó, hàng hóa bắt buộc phải chuyển sang đánh giá theo các tiêu chí xuất xứ phức tạp hơn, chẳng hạn như:
-
RVC (Regional Value Content): Hàm lượng giá trị khu vực.
-
CTC (Change in Tariff Classification): Chuyển đổi mã số hàng hóa.
4. Nguyên Tắc "Sống Còn" Khi Khai Báo Tiêu Chí "WO"
Việc khai sai tiêu chí xuất xứ không chỉ làm chậm trễ quá trình thông quan mà còn để lại hậu quả nặng nề về pháp lý và tài chính. Do đó, doanh nghiệp cần ghi nhớ các nguyên tắc sau:
-
Kiểm soát triệt để chuỗi cung ứng: Nắm rõ nguồn gốc của từng thành phần, dù là nhỏ nhất, cấu thành nên sản phẩm.
-
Lưu trữ chứng từ minh bạch: Phải chứng minh được nguồn gốc nội địa 100% của toàn bộ chuỗi nguyên liệu đầu vào thông qua hóa đơn, chứng từ thu mua.
-
Tuyệt đối không khai khống: Nếu cơ quan hải quan nước nhập khẩu kiểm tra và phát hiện có thành phần ngoại khối trong sản phẩm khai báo "WO", lô hàng sẽ lập tức bị bác bỏ ưu đãi thuế. Kéo theo đó, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các rủi ro truy thu thuế cực kỳ nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng đến uy tín xuất khẩu.
