1. Bản Chất Của Việc Ký Hậu Đơn Bảo Hiểm Trong Giao Dịch CIF Và CIP
Theo quy định của các điều kiện thương mại như CIF (Cost, Insurance and Freight) và CIP (Carriage and Insurance Paid to), người xuất khẩu là bên có trách nhiệm liên hệ công ty bảo hiểm, đóng phí và mua bảo hiểm cho lô hàng. Tuy nhiên, về bản chất tài chính, khoản phí này đã được cộng vào giá bán. Nghĩa là, người nhập khẩu mới chính là người cuối cùng chi trả cho chi phí bảo hiểm.
Do đó, khi lô hàng không may xảy ra tổn thất, Đơn bảo hiểm phải thể hiện rõ ai là người có quyền hợp pháp để nhận tiền bồi thường từ công ty bảo hiểm. Quyền lợi này được thể hiện rõ nhất tại mục "The Insured" (Người được bảo hiểm) trên chứng từ.
Dưới đây là hai trường hợp ghi tên và xử lý Đơn bảo hiểm phổ biến nhất trên thực tế:
2. Các Trường Hợp Ghi Tên Người Được Bảo Hiểm (The Insured)
Trường Hợp 1: Mục “The Insured” Ghi Trực Tiếp Tên Người Nhập Khẩu
Đây là phương án đơn giản và được sử dụng rộng rãi nhất trong các giao dịch mua bán hai bên truyền thống.
-
Trên toàn bộ chứng từ bảo hiểm sẽ không xuất hiện thông tin của người xuất khẩu.
-
Với cách ghi này, người nhập khẩu mặc nhiên trở thành người được bảo hiểm và có toàn quyền nhận tiền bồi thường nếu có tổn thất phát sinh.
-
Người xuất khẩu không cần thực hiện bất kỳ thủ tục ký hậu nào.
Trường Hợp 2: Mục “The Insured” Ghi Tên Người Xuất Khẩu
Trong trường hợp tên của nhà xuất khẩu nằm ở mục "The Insured", người xuất khẩu là bên thụ hưởng duy nhất.
-
Để chuyển giao quyền thụ hưởng này cho đối tác, người xuất khẩu bắt buộc phải thực hiện thủ tục ký hậu (Endorsement) ở mặt sau của Đơn bảo hiểm trước khi gửi bộ chứng từ cho người nhập khẩu.
-
Nếu thiếu bước ký hậu này, người nhập khẩu hoặc bất kỳ bên thứ ba nào cầm giữ chứng từ đều không có quyền đòi bồi thường từ công ty bảo hiểm.
3. Các Hình Thức Ký Hậu Đơn Bảo Hiểm Phổ Biến
Khi bắt buộc phải ký hậu, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:
-
Ký hậu đích danh: Chỉ định đích danh người nhập khẩu. Khi đó, chỉ duy nhất đối tác nhập khẩu mới có quyền nhận bồi thường.
-
Ký hậu theo lệnh: Người nhập khẩu có quyền tiếp tục chỉ định một bên thứ ba khác làm người thụ hưởng tiếp theo.
-
Ký hậu để trống (Blank Endorsement): Người xuất khẩu chỉ ký tên và đóng dấu ở mặt sau mà không ghi rõ tên người thụ hưởng. Bất kỳ ai cầm giữ hợp pháp Đơn bảo hiểm này đều có thể trở thành người có quyền đòi bồi thường.
4. Kinh Nghiệm Thực Tiễn: Tại Sao Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Ưu Tiên Ký Hậu Để Trống?
Trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp xuất khẩu dày dạn kinh nghiệm thường chọn cách ghi tên chính mình vào mục "The Insured", sau đó tiến hành ký hậu để trống.
Nguyên nhân là do phương pháp này mang lại sự linh hoạt tối đa. Giả sử phát sinh rủi ro thương mại như người nhập khẩu đột ngột từ chối nhận hàng hoặc không chịu thanh toán, nhà xuất khẩu có thể nhanh chóng tìm kiếm đối tác mới và bán lại lô hàng. Việc Đơn bảo hiểm đã được ký hậu để trống giúp quá trình chuyển nhượng chứng từ diễn ra thuận lợi mà không gặp rắc rối về pháp lý hay phải đi xin cấp lại chứng thư mới.
5. Lưu Ý Quan Trọng Khi Thanh Toán Bằng Thư Tín Dụng (L/C)
Đối với các giao dịch áp dụng phương thức thanh toán L/C, tính linh hoạt thường phải nhường chỗ cho sự chặt chẽ của ngân hàng.
Ngân hàng mở L/C có thể đưa ra các yêu cầu khắt khe như:
-
Yêu cầu Đơn bảo hiểm phải ghi đích danh tên người nhập khẩu.
-
Hoặc yêu cầu ghi tên chính ngân hàng mở L/C là người được bảo hiểm, đồng thời yêu cầu ký hậu để trống hoặc ký hậu theo lệnh của ngân hàng.
Mục đích của ngân hàng là để kiểm soát chặt chẽ bộ chứng từ và lô hàng cho đến khi người nhập khẩu hoàn tất mọi nghĩa vụ thanh toán. Do đó, doanh nghiệp cần đọc thật kỹ các điều khoản L/C để phát hành và ký hậu chứng từ cho hợp lệ, tránh bị bắt lỗi bất hợp lệ (Discrepancy).
Đón Đọc Kỳ Tới
Sau khi đã nắm rõ các quy tắc về ký hậu chứng từ, trong bài viết tiếp theo, SIMEX sẽ hướng dẫn anh chị các bước xử lý khi sự cố thực sự xảy ra qua Vấn đề 12: Giám định tổn thất và quy trình khiếu nại đòi bồi thường. Hãy tiếp tục theo dõi website để trang bị cho mình những kiến thức thực chiến giá trị nhất!
