1. Khái Niệm Tàu Chuyến (Voyage Charter) Là Gì?
Để dễ hình dung về Voyage Charter, chúng ta có thể làm một so sánh đơn giản: Nếu Liner Service (Tàu chợ) giống như việc bạn mua một vé xe buýt di chuyển theo lộ trình cố định, thì Voyage Charter (Thuê tàu chuyến) lại giống như việc bạn thuê trọn gói một chiếc xe riêng.
Voyage Charter có nghĩa là người thuê tàu thuê toàn bộ không gian của một con tàu (hiring an entire vessel) để vận chuyển một lô hàng cụ thể từ cảng này sang cảng khác. Người thuê sẽ trực tiếp thỏa thuận với chủ tàu về hành trình, thời gian, giá cước và các điều kiện đi kèm.
Các loại hàng hóa thường đi tàu chuyến:
Hình thức này thường được áp dụng cho Bulk Cargo (Hàng rời) có khối lượng và thể tích cực kỳ lớn, không đóng trong container, tiêu biểu như:
-
Coal (Than đá)
-
Ore (Quặng sắt, quặng khoáng sản)
-
Grain (Ngũ cốc, nông sản rời)
2. Các Hình Thức Thuê Tàu Chuyến Phổ Biến
Tùy thuộc vào nhu cầu vận chuyển của chủ hàng, nghiệp vụ thuê tàu chuyến được chia thành nhiều hình thức linh hoạt:
-
Single Voyage: Thuê tàu chở hàng một chuyến duy nhất.
-
Round Voyage: Thuê tàu đi khứ hồi (chở hàng đi và nhận hàng hoặc đi tàu rỗng về).
-
Consecutive Voyages: Thuê một con tàu để chạy nhiều chuyến liên tục theo thỏa thuận.
-
Lumpsum Charter: Thuê bao trọn gói theo chuyến, tiền cước được tính cố định cho cả con tàu thay vì tính theo khối lượng hàng thực tế.
Lưu ý quan trọng: Đối với hầu hết các hình thức, tiền cước được tính dựa trên khối lượng hoặc thể tích hàng hóa. Nếu người thuê không giao đủ lượng hàng đã cam kết trong hợp đồng, họ sẽ phải trả Dead Freight (Cước khống) cho phần không gian bị bỏ trống.
3. Quy Trình Thuê Tàu Chuyến Thực Tế
Một quy trình thực tế trong vận tải tàu chuyến quốc tế thường diễn ra qua 2 giai đoạn cốt lõi sau:
Giai đoạn 1: Đàm phán và Ký kết hợp đồng (Charter Party)
Người thuê tàu (Charterer) thông thường sẽ không làm việc trực tiếp với chủ tàu (Ship Owner) mà sẽ thông qua một nhà môi giới tàu biển (Broker hoặc Shipbroker). Broker có nhiệm vụ tìm kiếm con tàu phù hợp, hỗ trợ đàm phán giá cước và các điều khoản thương thảo nhằm bảo vệ quyền lợi hai bên.
Kết thúc quá trình đàm phán thành công, hai bên sẽ tiến hành ký kết Charter Party (Hợp đồng thuê tàu chuyến). Việc directly negotiate the Charter Party (trực tiếp đàm phán hợp đồng) giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và chủ động hơn trong kế hoạch giao nhận.
Giai đoạn 2: Xếp hàng và Phát hành vận đơn (Charter Party Bill of Lading)
Sau khi hợp đồng có hiệu lực, tàu sẽ cập cảng để tiến hành bốc xếp hàng hóa lên tàu. Ngay khi toàn bộ hàng hóa đã được xếp lên tàu an toàn, người vận chuyển (chủ tàu hoặc hãng tàu - Shipping Line) sẽ phát hành Charter Party Bill of Lading (Vận đơn theo hợp đồng thuê tàu). Đây là chứng từ pháp lý quan trọng xác nhận quyền sở hữu đối với lô hàng được vận chuyển theo phương thức tàu chuyến.
4. Bảng Thuật Ngữ Tiếng Anh Xuất Nhập Khẩu Về Tàu Chuyến
Để làm việc hiệu quả trong ngành Logistics và Xuất nhập khẩu, bạn cần nằm lòng các thuật ngữ chuyên ngành sau:
| Thuật ngữ Tiếng Anh | Phiên âm / Nghĩa Tiếng Việt | Vai trò trong Logistics |
| Voyage Charter | Thuê tàu chuyến | Phương thức thuê nguyên con tàu để chở hàng |
| Charter Party (C/P) | Hợp đồng thuê tàu | Văn bản pháp lý thỏa thuận các điều kiện thuê tàu |
| Charter Party Bill of Lading | Vận đơn theo hợp đồng thuê tàu | Chứng từ vận chuyển đi kèm hợp đồng thuê tàu chuyến |
| Ship Owner | Chủ tàu | Người sở hữu và vận hành con tàu |
| Charterer | Người thuê tàu | Chủ hàng hoặc đơn vị có nhu cầu vận chuyển |
| Shipbroker / Broker | Nhà môi giới tàu biển | Trung gian kết nối, đàm phán giữa Chủ tàu và Người thuê |
| Dead Freight | Cước khống | Tiền phạt do không giao đủ lượng hàng đã cam kết |
| Bulk Cargo | Hàng rời | Hàng hóa không đóng thùng/container (than, cát, quặng...) |
Kết Luận
Hiểu rõ bản chất của vận tải tàu chuyến (Voyage Charter) và các thuật ngữ liên quan là bước nền tảng giúp các nhân viên Xuất nhập khẩu & Logistics tự tin xử lý các đơn hàng quốc tế quy mô lớn.
Nếu bạn đang tìm kiếm các khóa học chuyên sâu về Nghiệp vụ Xuất Nhập Khẩu và Tiếng Anh chuyên ngành Logistics, hãy tham khảo ngay các bài giảng tiếp theo từ SIMEX để nâng cao năng lực chuyên môn của mình nhé!
